 |
 |
หลังจากที่ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ ได้ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 6 มกราคม พ . ศ . 2545 แล้วนั้น บรรดาลูกศิษย์ผู้ใกล้ชิดดำริกันว่า ตลอดชีวิตของศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ นั้น เป็นชีวิตของการทำงานอุทิศตนเพื่อชาติ เพื่อแผ่นดิน เป็นชีวิตของการเสียสละ เป็นชีวิตที่ประสบความสำเร็จในทางการงาน ที่ดำรงตำแหน่งสูงสุดในทางศาล สูงสุดในทางการบริหาร และสูงสุดทั้งในการรับใช้องค์พระประมุขอันเป็นที่รักยิ่งของพวกเรา เป็นชีวิตที่เป็นแบบอย่างในฐานะ คนของแผ่นดิน อย่างแท้จริง เพื่อเป็นการรำลึกถึงบุคคลซึ่งได้ประกอบคุณงามความดี ให้เป็นแบบอย่างแก่เยาวชนในการประพฤติดี ประพฤติชอบ มีความซื่อสัตย์สุจริต และเพื่อเป็นการแสดงความกตัญญูกตเวทิตา จึงสมควรที่จะจัดสร้างถาวรวัตถุเพื่อเป็นอนุสรณ์แห่งความดีนั้นให้เป็นที่ปรากฎ บรรดาลูกศิษย์ได้มีความเห็นพ้องกันว่า การจัดสร้างรูปจำลองเหมือนจริงเพื่อเป็นอนุสาวรีย์นั้น นอกจากจะเป็นสัญลักษณ์ให้ประจักษ์ในคุณงามความดีของท่านแล้ว ยังเป็นการสะท้อนความดีงามที่เกิดขึ้นจริงให้อยู่ในความทรงจำของผู้ที่ได้พบเห็น ทำให้สังคมนั้น ๆ มีบรรยากาศที่ดีงาม สร้างจิตสำนึกให้เกิดการทำตามแบบผู้นำ มีอุดมการณ์ รู้จักการเสียสละ ไม่เห็นแก่ตัว |
| เมื่อเห็นด้วยในแนวความคิดนี้แล้ว กองทุนศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ จึงได้นำเรื่องหารือร่วมกับผู้บริหารมหาวิทยาลัย และนำเสนอเรื่องนี้เข้าสู่ที่ประชุมสภามหาวิทยาลัย ซึ่งศาสตราจารย์ ดร. พนัส สิมะเสถียร นายกสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้ลงนาม ในคำสั่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ 722/4545 แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินการ จัดสร้างอนุสาวรีย์ ศาสตราจารย์ สัญญา ธรรมศักดิ์ ซึ่งประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ หลายท่านเป็นที่ปรึกษา และรองศาสตราจารย์ ดร . นริศ ชัยสูตร อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในขณะนั้น เป็นประธาน รับผิดชอบดำเนินการจัดสร้างอนุสาวรีย์ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ ให้แล้วเสร็จพร้อมที่จะทำการเปิดอนุสาวรีย์ได้ในวันที่ 5 เมษายน 2546 ซึ่งเป็นวันคล้ายเกิดของท่าน |
| สถานที่ตั้ง |
| อนุสาวรีย์ตั้งอยู่บริเวณลานกว้างในกลุ่มอาคารทางสังคมศาสตร์ ด้านหน้าอาคารคณะนิติศาสตร์ เชื่อมต่อกับอาคารคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี ลานนี้อยู่ตรงข้ามกับอาคารยิมเนเซี่ยม 4 5 และ 6 หันหน้าอนุสาวรีย์ไปยังถนนสัญญา ธรรมศักดิ์ ใกล้ทางเข้ามหาวิทยาลัยด้านประตูทางเข้าจากเชียงรากของ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต |
| ประติมากร |
| นายวัชระ ประยูรคำ ประติมากรผู้มีผลงานที่โดดเด่นมาแล้วหลายแห่ง และที่ล่าสุดคือเป็นผู้ปั้นอนุสาวรีย์ศาสตราจารย์ ดร . ปรีดี พนมยงค์ ที่ตั้งอยู่ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต เป็นผู้ที่คณะกรรมการฯ พิจารณาให้เป็นผู้ปั้นรูปจำลองเหมือนจริงศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ เมื่อได้กำหนดสถานที่ตั้งอนุสาวรีย์ไว้ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิตแล้ว คณะกรรมการเห็นว่ารูปปั้นของศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ สมควรที่จะเป็นรูปปั้นในช่วงอายุที่ท่านดำรงตำแหน่งคณบดีคณะนิติศาสตร์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในช่วงปี พ . ศ . 2510 – 2516 จึงได้มอบหมายให้นายวัชระ ประยูรคำ ใช้เวลาศึกษาค้นคว้าประวัติของท่าน ประกอบกับรูปถ่ายของศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ในช่วงเวลาดังกล่าว จากอิริยาบถต่าง ๆ มากกว่า 100 รูป ในส่วนที่เป็นรูปปั้นของศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์นั้น ประติมากรจะต้องถ่ายทอดบุคลิกลักษณะความเป็นตัวของตัวท่าน ซึ่งในที่สุดเราก็ได้รูปปั้นประติมากรรมจำลองเหมือนจริงของท่านขนาด 2 เท่าคนจริง เป็นลักษณะนั่งเอียงทางขวาแบบสบาย ๆ มองตรงไปข้างหน้าด้วยสายตาที่มีเมตตา มีความมุ่งมั่นและเป็นมิตร มือทั้งสองประสานกันที่ตัก แสดงอารมณ์ของการยอมรับฟังอย่างสุขุม สงบนิ่ง มีสติ และมั่นคงในการแก้ไขปัญหา เป็นการนั่งบนเก้าอี้อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ( เก้าอี้มีอยู่จริง ) ในเสื้อครุยปริญญานิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ในส่วนการออกแบบบริเวณฐานอนุสาวรีย์นั้น เป็นการสะท้อนให้เห็นถึง เนื้อหา ในชีวิตการทำงานอันโดดเด่นของท่าน คือ |
| • ฐาน 5 เหลี่ยม หมายถึงชีวิตการทำงานของท่านที่โดดเด่น 5 ด้าน ได้แก่ นายกรัฐมนตรี ประธานองคมนตรีประธานศาลฎีกา ประธานองค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก และอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ • แท่นด้านหลังฐานที่ตั้ง เป็นสัญลักษณ์แทนบัลลังก์ศาล • วงกลมบนแท่น 2 ข้าง คือ ดุล หรือตราชู เป็นสัญลักษณ์แทนความยุติธรรม • ฐานวงกลมรองแท่นรูปปั้น แทนการใช้ธรรมะเป็นหลักในการทำงาน • ช่อดอกไม้ที่ร้อยรอบฐาน แสดงถึงความสามัคคี ส่งให้เห็นความรักในการอยู่ร่วมกันภายใต้กฎกติกาของสังคม |
| การออกแบบครั้งนี้ ประติมากรถือว่าเป็นการออกแบบชิ้นงานได้ 100 เปอร์เซ็นต์ เพราะได้นำบุคลิกลักษณะเฉพาะตน ประกอบกับนำสถานที่ตั้ง บริเวณแวดล้อมที่ตั้ง นำมาใช้เป็นโจทย์ในการออกแบบทั้งหมด เป็นการสร้างงานที่สามารถสะท้อนเนื้อหาได้อย่างเต็มที่ อย่างเหมาะสมและลงตัว หลักจากมีการลงนามในสัญญาว่าจ้างออกแบบ งานปั้นรูปปั้นจำลอง งานออกแบบฐานอนุสาวรีย์เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2545 ก็ได้มีการนำเสนอรูปปั้นจำลองเพื่อแก้ไข ซึ่งมีทั้งบุคคลในครอบครัว ผู้ใกล้ชิด ลูกศิษย์ ผู้ร่วมงาน โดยเฉพาะ ฯพณฯ ธานินทร์ กรัยวิเชียร องคมนตรี ได้เอาใจใส่ติชมให้แก้ไขในหลายจุด ทั้งในขณะที่เป็นรูปปั้นจำลอง จนขึ้นรูปเป็นรูปจริงก่อนนำเข้าโรงหล่อ ท่านก็ได้เดินทางไปดูแลแก้ไขถึงโรงปั้นด้วยตนเอง มีการดูแลผลงานทุก ๆ ระยะ จนรูปปั้นถูกส่งเข้าโรงหล่อและนำขึ้นตั้งที่ท่านอนุสาวรีย์ที่ก่อสร้างรองรับรูปปั้นในวันเสาร์ที่ 15 มีนาคม พ . ศ . 2546 เวลา 9.00 น . |
| ประวัติศาสตราจารย์ สัญญา ธรรมศักดิ์ |
| ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ เป็นบุตรของมหาอำมาตย์ตรีพระยาธรรมสารเวทย์วิเศษภักดี ( ทองดี ธรรมศักดิ์ ) กับคุณหญิงชื้น ธรรมสารเวทย์ฯ เกิดเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ . ศ . 2450 ที่บ้านข้างวัดอรุณราชวราราม ตำบลบางกอกใหญ่ จังหวัดธนบุรี สมรสกับท่านผู้หญิงพงา ธรรมศักดิ์ ( เพ็ญชาติ ) เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2577 |
|
||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||
| ที่มา : 1. หนังสือรางวัลสัญญา ธรรมศักดิ์ ประจำปี 2546 2. สูจิบัตรพิธีเปิดอนุสาวรีย์ ศาสตราจารย์ สัญญา ธรรมศักดิ์ 3. หนังสือรางวัลสัญญา ธรรมศักดิ์ ประจำปี 2549 4. http://www.museum.judiciary.go.th/malao/sanya.html |
||||||||