หลักเกณฑ์

การคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์เป็นหน้าที่ของผู้ได้รับพระราชทานฯ ต้องกระทำตามข้อบัญญัติที่กำหนดไว้ตามพระราชบัญญัติ เครื่องราชอิสริยาภการ แบ่งออกเป็น 3 กรณี คือ

1. คืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นรอง เมื่อผู้ได้รับพระราชทานฯ ได้รับพระราชทานเครื่องราชฯ ชั้นสูงขึ้น (ช้างเผือก, มงกุฎไทย) ไม่ต้องคืนประกาศนียบัตรกำกับเครื่องราช อิสริยาภรณ์ (ผู้ได้รับพระราชทานสามารถถือครองเครื่องราชฯ ชั้นสูงสุดของแต่ละตระกูลไว้ ได้เท่านั้น ส่วนชั้นรองลงไปต้องส่งคืนหมด)

2. คืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุกชั้นที่ได้รับ เมื่อผู้ได้รับพระราชทานฯ ถึงแก่กรรม โดยให้ทายาทเป็นผู้ส่งคืน (ช้างเผือก, มงกุฎไทย) ไม่ต้องคืนประกาศนียบัตรกำกับ เครื่องราชอิสริยาภรณ์

3. คืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เมื่อทรงพระกรุณาให้เรียกคืน ต้องคืน ใบประกาศนียบัตรกำกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ด้วย

การคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ในกรณีใด ๆ ตามที่กล่าวข้างต้น ถ้าผู้ได้รับพระราชทานฯ ไม่สามารถนำเครื่องราช อิสริยาภรณ์มาคืน ก็สามารถชดใช้เงินแทนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ตามราคาที่สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีกำหนด ซึ่งจะมีการปรับราคาตามมติคณะรัฐมนตรี ทุก 3 ปี