มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดตั้งขึ้นโดย พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๖ ทำพิธีเปิดเป็นปฐมฤกษ์ เมื่อวันที่ ๒๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๗๗ ภายใต้ชื่อ "มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง" มีวัตถุประสงค์ เพื่อให้เป็นสถาบันการศึกษาชั้นสูง ที่ให้ความรู้เกี่ยวกับกฏหมาย การเมือง เศรษฐกิจ และอื่นๆ อันเกี่ยวกับ วิชาธรรมศาสตร์และการเมือง โดยมีศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ (หลวงประดิษฐ์มนูญธรรม) รัฐบุรุษอาวุโส เป็นผู้ประศาสน์การ

การเรียนการสอนเดิม เป็นแบบตลาดวิชา ไม่จำกัดอายุของนักศึกษา ปริญญาที่ได้คือ "ธรรมศาสตร์บัณฑิต (ธ.บ.)" ในระดับปริญญาโทจะแยกเป็น ๔ สาขา คือ นิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และการทูต

ต่อมา ความผันผวนทางการเมือง ที่มีผลกระทบต่อมหาวิทยาลัยโดยตรง ทำให้เกิดเหตุการณ์ต่างๆ มากมาย จนมหาวิทยาลัยจำต้องเปลี่ยนชื่อเป็น "มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์" โดยไม่มี "การเมือง" ต่อท้าย ในปี พ.ศ. ๒๔๙๕ และระบบการศึกษา ก็ค่อยๆ เปลี่ยนรูปแบบทีละน้อย จากตลาดวิชา มาเป็นระบบเต็มเวลาในปี พ.ศ. ๒๕๐๓ และขยายการศึกษาออกไป ครอบคลุมทั้งด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ ในปัจจุบัน

กม.๔๑-๔๒ ถ.พหลโยธิน
ต.คลองหนึ่ง อ.คลองหลวง

๒๔๗๗

เหตุการณ์ ๑๔ ตุลาฯ (วันแห่งสิทธิและ
เสรีภาพ
ของประชาชนไทย)